«Κάποτε, το 1988, ένας πολίτης κατέθεσε μήνυση κατά της διεύθυνσης
Κρατικών Λαχείων. Ζητούσε την ποινική τους δίωξη για απάτη επειδή, όπως
διατεινόταν, η γνωστή διαφήμιση "Ένας στους δύο κερδίζει" ήταν παραπλανητική
και τον παρέσυρε στην αγορά λαχείων. Αποδείκνυε μάλιστα, στο περιεχόμενο της
μήνυσης, ότι στην πραγματικότητα, από τους αγοραστές Κρατικών Λαχείων κερδίζει
ο ένας στους δυόμισι και όχι ο ένας στους δύο! Προσέθετε δε ότι αν το γνώριζε
αυτό δεν θα είχε αγοράσει λαχείο. Όταν μελέτησα τη μήνυση, ως εισαγγελέας
ποινικής αγωγής της Εισαγγελίας Πρωτοδικών της Αθήνας, έκρινα ότι ήταν νόμω
αβάσιμη. Με διάταξή μου, όπου τεκμηρίωνα την άποψή μου, την έθεσα στο αρχείο,
εφόσον τα καταγγελλόμενα δεν στοιχειοθετούσαν αξιόποινη πράξη. Η διαφήμιση των
Κρατικών Λαχείων ήταν γνωστή σε όλους και δεν υπέκρυπτε κανέναν κίνδυνο
εξαπάτησης του κοινού. Ο μηνυτής όμως κατέθεσε αναφορά εναντίον μου στον
αείμνηστο εισαγγελέα Τσεβά, με αποτέλεσμα να ταλαιπωρηθώ πάρα πολύ μέχρι να
κλείσει η υπόθεση. Τέτοιες περιπτώσεις αντιμετωπίζουμε καθημερινά. Μας τιμά το
γεγονός ότι ο πολίτης αναγνωρίζει στο πρόσωπο του εισαγγελέα εκείνον που θα
δώσει τη δίκαιη λύση στο πρόβλημά του, αλλά και οι δυνάμεις μας δεν είναι
απεριόριστες. Σκεφθείτε ότι στην Εισαγγελία της Αθήνας κατατίθενται καθημερινά
160 μηνύσεις κατά μέσο όρο. Μέσα σε δύο ημέρες ο εισαγγελέας οφείλει να τις
χαρακτηρίσει. Να ασκήσει δίωξη ή να διατάξει προκαταρκτική εξέταση ή, τέλος,
να τις θέσει στο αρχείο τεκμηριώνοντας την άποψή του. Αν καταλήξει στην
τελευταία ενέργεια, δεν έχει να αντιμετωπίσει μόνο τον μηνυτή ο οποίος
αρνείται να το δεχθεί, αλλά και τους ανωτέρους του, όπου ενδέχεται εκείνος να
προσφύγει. Πάντως, όσοι έρχονται στην Εισαγγελία με τη μήνυση στο χέρι είναι
αποφασισμένοι να την καταθέσουν. Όσο και αν προσπαθούμε καμιά φορά να τους
μεταπείσουμε αν κρίνουμε πως η μήνυση δεν ευσταθεί δεν τα καταφέρνουμε».
Αποτελεί μόνιμη απειλή μεταξύ διαπληκτιζόμενων Ελλήνων. «Θα σου κάνω μήνυση».
Ή, τα τελευταία χρόνια, αγωγή που φαίνεται πιο προσοδοφόρα. Και δεν μένουν στα
λόγια. Υλοποιούν τη διάθεσή τους να εκδικηθούν τον... αντίπαλο της στιγμής
μέσω των δικαστηρίων. Τα έξοδα ακόμη κι εκείνοι που δυσκολεύονται να βρουν
τα προς το ζην δεν τα υπολογίζουν. Πολλές φορές το μένος, που εκτονώνεται
μέσα από το δικόγραφο, στοιχίζει περισσότερο από την οικονομική διαφορά την
οποία προσδοκούν να επιλύσουν.
Ειρηνική λήξη
Ωστόσο, όταν φτάσει η ώρα της δικαστικής διεκπεραίωσης ασήμαντων υποθέσεων, ο
άλλοτε μαινόμενος μηνυτής έχει ήδη ξεχάσει ακόμη και τον λόγο που τον οδήγησε
κάποτε στο γραφείο του εισαγγελέα. Γι' αυτό παρατηρείται συχνά το φαινόμενο
της ειρηνικής λήξης της αντιδικίας και της λήξης της συνεδρίασης του
δικαστηρίου αμέσως μετά την έναρξη.
Ποιές διαδικασίες όμως έχουν μεσολαβήσει έως εκεί; Πόσοι εισαγγελείς, πόσοι
δικαστές, πόσοι δικαστικοί υπάλληλοι έχουν απασχοληθεί από τη στιγμή της
κατάθεσης της ασήμαντης ή της ψευδούς ή, πολύ συχνά, της «τρελής» μήνυσης
μέχρι το... αγκάλιασμα των αντιδίκων; Αν ο εισαγγελέας που παραλαμβάνει τις εκ
των προτέρων καταδικασμένες μηνύσεις, ο οποίος έχει το δικαίωμα από τη
δικονομία, τις έβαζε κατ' ευθείαν στο αρχείο μήπως θα είχε αποφευχθεί η άσκοπη
κινητοποίηση του μηχανισμού της Δικαιοσύνης; «Όταν το κάνουμε αυτό δεν
ξεμπλέκουμε εύκολα από τον μηνυτή. Μας καταδιώκει επί χρόνια», μας λέει ο
εισαγγελέας κ. Χρ. Μαρκογιαννάκης, που υπηρέτησε επί σειρά πολλών ετών στο
γραφείο Ποινικής Αγωγής της Εισαγγελίας της Αθήνας.
Αστείες διαφορές
Αλλά και από τα αστικά δικαστήρια δεν λείπουν οι παράλογες αξιώσεις. Αιτήσεις
ασφαλιστικών μέτρων και αγωγές, διά των οποίων ζητείται η επίλυση αστείων
διαφορών, απασχολούν καθημερινά τους αρμόδιους δικαστές, που καλούνται να
εκδώσουν οπωσδήποτε μια απόφαση ακροβατώντας πάνω στο τεντωμένο σκοινί που
τραβούν οι αντίδικες πλευρές.
Βεβαίως δεν πρέπει να παραβλέπουμε και το γεγονός ότι άσκοπες κινήσεις δεν
προκαλούν στις υπηρεσίες της Δικαιοσύνης μόνο οι... παράλογοι πολίτες αλλά και
τα ίδια της τα όργανα, που ενεργοποιούν διαδικασίες χωρίς κανέναν απολύτως
λόγο. Τη στιγμή που ο φόρτος δουλειάς εισαγγελέων, δικαστών και υπαλλήλων δεν
επιτρέπει τέτοιες πολυτέλειες...